Βρίσκεστε εδώ:Αρχική>>Υγεία>>Σκέψεις περί… θετικής σκέψης
Σκέψεις περί… θετικής σκέψης
06.11.2017 | 10:17

Σκέψεις περί… θετικής σκέψης

Συντάκτης:  Παναγιώτης Σκαπέτης
Κατηγορία: Υγεία

Γράφει η Φανή Λούγκλου,
ΜΑ Κλινική Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος

Πάρτε ένα οποιοδήποτε βιβλίο αυτοβοήθειας και θα διαπιστώσετε ότι όλα μιλούν για τη δύναμη της θετικής σκέψης. Διαβάστε άρθρα αυτοβοήθειαςσεsite και δείτε να εξυμνούν τη θετική σκέψη. «Σκέψου και θα έχεις», «σκέψου και θα πετύχεις», «σκέψου θετικά και άλλαξε τη ζωή σου». Τόση δύναμη έχει η σκέψη μας, που μπορεί να μας οδηγήσει στην απόλυτη ευτυχία, εμείς όμως επιλέγουμε τη δυστυχία. Αυτό είναι το μήνυμα που περνούν τα βιβλία και όσοι μιλούν για θετική σκέψη.

Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Όλη αυτή η θεωρία περί θετικής σκέψης έχει βασιστεί μεν σε πραγματικές θεωρίες της ψυχολογίας, αλλά έχει απλουστευτεί τόσο, κυρίως για εμπορικούς λόγους, που πλέον καμία σχέση δεν έχει με την ψυχολογία.

Η γνωστική θεωρία και θεραπεία βασίζονται στην άποψη ότι οι συναισθηματικές καταστάσεις διατηρούνται ή ενισχύονται εξαιτίας προκατειλημμένων τρόπων σκέψης. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, το άτομο καλείται, με τη βοήθεια του θεραπευτή, να αναγνωρίσει το δικό του τρόπο σκέψης και να τον διαφοροποιήσει μέσα από τη λογική. Αυτή είναι και η λέξη – κλειδί: η λογική!

Η παραφιλολογία της θετικής σκέψης έχει χάσει τη λογική. Έχει δημιουργήσει την εντύπωση ότι μπορεί να εξαφανίσει τα αρνητικά συναισθήματα και ότι μπορούμε να ζήσουμε σε πελάγη ευτυχίας. Έχει εξομοιώσει όλες τις δυσκολίες και υποστηρίζει ότι όλα λύνονται με τον ίδιο τρόπο, αν σκεφτούμε θετικά. Μια παρεξήγηση, ένας χωρισμός, μία απόλυση, ένας θάνατος, όλα μπαίνουν στην ίδια ζυγαριά και όλα αντιμετωπίζονται το ίδιο.

Η γνωστική θεωρία προάγει την ιδέα ότι τα συναισθήματα προκύπτουν από τις σκέψεις μας, αλλά δεν ακυρώνει κανένα συναίσθημα ως λανθασμένο. Όλα τα συναισθήματα, όσο ενοχλητικά κι αν είναι, υπάρχουν για κάποιο λόγο. Ο στόχος δεν είναι να τα εξαφανίσουμε, αλλά να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε και να δουλεύουμε μέσα από αυτά.

Ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να αντιμετωπίζει μόνος του δύσκολες καταστάσεις. Όταν όμως οι συνθήκες είναι τέτοιες που μας μπλοκάρουν, η συμβουλή για θετική σκέψη, κάθε άλλο παρά παραγωγική είναι. Για παράδειγμα, στην περίπτωση μιας χρόνιας ασθένειας, τι θετική σκέψη μπορεί να κάνει το άτομο; Θα μπορούσε να σκεφτεί «δεν είναι τίποτα, θα περάσει» αλλά αυτό πόσο σωστό είναι; Μήπως είναι και λίγο επικίνδυνο;

Αλλά και σε καθημερινά ζητήματα, όπως το εργασιακό ή το οικονομικό άγχος, η συμβίωση, το μεγάλωμα των παιδιών, είναι δύσκολο απλώς να αγνοήσουμε τις αρνητικές σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα που προκύπτουν από αυτές, και να μεταβληθούμε αυτόματα σε αισιόδοξα όντα που περιμένουν ότι όλα θα αλλάξουν μόνο και μόνο γιατί σκεφτόμαστε θετικά.

Ο τίτλος λοιπόν «θετική σκέψη» είναι παραπλανητικός. Το σωστότερο είναι «ρεαλιστική σκέψη», με την έννοια ότι δεν αγνοούμε το πρόβλημα, ούτε τα συναισθήματα μας γι αυτό. Δεν αποζητούμε την άρνηση, αλλά την παραδοχή και την ενεργητική προσέγγιση. Η αποδοχή άρα της χρόνιας ασθένειας μπορεί να κινητοποιήσει το άτομο να αναζητήσει θεραπείες, ομάδες στήριξης, θα κάνει το καλύτερο που μπορεί, θα κινητοποιηθεί. Ο φόβος που προκύπτει από μια διάγνωση αποτελεί το κίνητρο να φροντίσουμε τον ασθενή, είτε είμαστε εμείς οι ίδιοι ή κάποιος δικός μας. Δεν αρνούμαστε την κατάσταση, ούτε το συναίσθημα. Φυσικά φοβόμαστε, φυσικά ανησυχούμε και κάτι πρέπει να κάνουμε γι αυτό, κάποιες φορές μόνοι μας, κάποιες με βοήθεια.

Η αισιοδοξία και η ελπίδα πάντα αποτελούν ζητούμενο της ανθρώπινης ύπαρξης, αρκεί να μη μας αποσπούν από την πραγματικότητα. «Συν Αθηνά και χείρα κίνει» έλεγαν οι αρχαίοι και ακριβώς αυτό είναι το νόημα. Η ελπίδα, η αισιοδοξία, η θετική σκέψη, η πίστη, ο ρεαλισμός... όπως και να το ονομάσουμε, πρέπει να είναι η κινητήριος δύναμη για να προβούμε σε οποιαδήποτε διορθωτική συμπεριφορά. Δεν πρέπει να είναι η δικαιολογία για να μην κάνουμε τίποτα.

Τελικά όμως ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη ρεαλιστική σκέψη και τη θετική, όπως αυτή έχει περάσει στο ευρύ κοινό; Η ρεαλιστική σκέψη μας θωρακίζει και μας δίνει τη δύναμη να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες. Μας επιτρέπει να ευχαριστιόμαστε ό,τι έχουμε ήδη και να θέτουμε ρεαλιστικούς στόχους. Μας βοηθά να βλέπουμε με ειλικρίνεια τις περιστάσεις και να αξιολογούμε σωστά τις δυνάμεις μας και τα μέσα επίλυσης που διαθέτουμε, και να ζητάμε βοήθεια, όπου χρειάζεται.

Η θετική σκέψη, όπως παρουσιάζεται σε εγχειρίδια αυτοβοήθειας, μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που προσπαθεί να λύσει. Είναι πιθανό το άτομο να νιώσει ενοχές γιατί δεν καταφέρνει να αλλάξει την κατάσταση, όσο θετικά κι αν σκέφτεται, ή να κατηγορήσει τον εαυτό του επειδή δεν μπορεί να σκεφτεί αρκετά θετικά. Μπορεί ακόμα να βάλει και σε κίνδυνο τη ζωή του ή τη ζωή δικών του ανθρώπων προσπαθώντας να αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας ή συναισθηματικά προβλήματα μέσω της θετικής σκέψης.

Το «σκέψου και θα τα καταφέρεις» δεν είναι αρκετό. Το «σκέψου, κάνε και θα τα καταφέρεις» είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα, αλλά πάλι εξαρτάται από το τι αντιμετωπίζει ο καθένας, τις εμπειρίες του και τον τρόπο που έχει μάθει να λειτουργεί στις δυσκολίες. Η εκπαίδευση στο ρεαλιστικό/παραγωγικό τρόπο σκέψης απαιτεί χρόνο, είναι πολύπλοκη διαδικασία και δεν είναι το ίδιο για όλους τους ανθρώπους και όλες τις περιστάσεις. Τα συναισθήματά μας, οι συμπεριφορές μας και οι καταστάσεις δεν αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη. Η σκέψη μας δεν είναι το μαγικό ραβδάκι που θα μας οδηγήσει στην ευτυχία, την καταξίωση, την υγεία, τον πλούτο. Η σκέψη είναι η δύναμη που θα πυροδοτήσει συναισθήματα και συμπεριφορές, και ενίοτε χρειάζεται να μπει σε τάξη γιατί κάποια πράγματα μας ξεπερνούν.

 

 

gunaika banner new

youtube channel

Πώς χαρακτηρίζετε τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στο θέμα των Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Τουρκία;

Θετικούς(8.5%)
Αρνητικούς(80.9%)
Δεν ξέρω / Δεν απαντώ(10.6%)
Συνολικές ψήφοι: 47
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει ενεργό: Απριλίου 27, 2018